|
Arapça “cem” kökünden türeyen,
“toplayan, bir araya getiren” anlamındaki “cami” kelimesi başlangıçta sadece
Cuma namazı kılınan büyük mescitler için kullanılmış olan "el-mescid'ül cami"
(cemaati toplayan mescit) tamlamasından kısaltılarak alınmıştır.(1)
Ancak halk arasında
mahallelerdeki küçük ibadet yerlerine mescit, daha büyük olanlarına ise cami
denilmektedir.
İslam'ın ilk günlerinden
itibaren Müslümanlar cami yapımına önem vermişler ve yaptıkları hayrın ebedi
olması için yarışmışlardır. Cami yapmak, imanın ve dindarlığın göstergesidir.
Yüce Allah, cami yaptırmanın önemini Kuran’da şöyle bildiriyor: “Allah’ın
mescitlerini, ancak Allah’a ve ahiret gününe iman eden, namazlarını dosdoğru
kılan, zekâtlarını veren ve Allah’tan başkasından korkmayan kimseler imar eder.
İşte, doğru yola erenlerden olmaları umulanlar bunlardır.”(2)
Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.)
cami yaptırmanın fazileti hakkında müminlere şu müjdeyi veriyor:“Kim Allah
rızası için mescit yaparsa, Allah, benzerini onun için cennette inşa eder.”(3)
Diğer bir hadis-i şerifte de
mescit ve diğer hayırları yapanlara âhirette büyük mükâfatlar verileceğini
bildirerek şöyle buyurmaktadır:
“Bir mümine öldükten sonra
amelinden ve yaptığı iyiliklerinden ulaşacak şeylerden biri de, yaydığı ilim,
geride bıraktığı iyi evlat, miras olarak bıraktığı mushaf-ı şerif, yaptırdığı
mescit, yolcuların barınması için inşa ettiği ev, akıttığı su, sağlığı yerinde
iken malından çıkarıp verdiği sadakadır. Bunlardan hangisini yapmış ise öldükten
sonra onun sevabı kendisine ulaşır.” (4)
Camiler, Müslümanların Allah’a
ibadet ettikleri yerlerdir. Yeryüzünün en şerefli yerleri olan camilere
“Allah’ın evi” denilmektedir. Camiye ibadet için giden Mümin, Allah’ın
ziyaretçisi ve misafiri durumundadır. Ev sahibi, evine gelen misafirlerine
ikramda bulunduğu gibi camiye giden müminlere de yüce Allah büyük mükâfatlar
verecektir. Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmuştur:“Evinde güzelce abdest
alıp camiye giden kimse Allah’ın ziyaretçisidir. Ziyaret edene Allah ikramda
bulunacaktır.”(5)
Camileri yaşatmanın en iyi
yolu, bu mübarek mekânları cemaatsiz bırakmamak, çevresini bir kültür merkezi
haline getirmektir. Bu maksatla, beş vakit namazın camilerde kılınmasını teşvik
eden Peygamberimiz (a.s.), “Cemaatle kılınan namazın, tek başına kılınan
namazdan yirmi yedi derece daha faziletli” olduğunu bildirmiştir. (6)
İslâm cemaati kardeşlik,
eşitlik, yardımlaşma ve karşılıklı fedakârlık üzerine kurulmuştur. Aralarında
sınıflaşma, ırk ve bölge ayırımı yoktur. Aralarındaki birlik ve beraberliğin
temel dayanağı ise Kur'an ve Kuran’ı açıklayan sünnettir. Birlik, Kur'an ve
sünnetin bildirdiği yol üzere olur. "Ey inananlar, Allah'tan O'na yaraşır
biçimde korkun ve ancak Müslümanlar olarak ölün. Ve topluca Allah'ın ipine
(Kuran’a) sarılın, ayrılmayın." (7)
Camiler, zengin-fakir,
köylü-şehirli, amir-memur, resmi-sivil, yaşlı-genç, siyah-beyaz,
yerli-yabancı... Herkesi bünyesinde toplayan mekânlardır. Bir ülkenin, Müslüman
ülkesi olmasının mührü ve tapu senetleridir. Camiler; aynı safta omuz omuza, diz
dize namaz kıldığımız mabetlerdir. Üzüntülerimizi giderdiğimiz, moralimizi
müspet anlamda düzelttiğimiz, birlik ve beraberliğimizi, kardeşlik
duygularımızı, hoşgörü anlayışımızı güçlendirdiğimiz ve pekiştirdiğimiz
yerlerdir. Birbirimize merhamet etmeyi, acıları paylaşmayı, kimsesiz-yoksul, dul
ve yetimlere yardım etme duygularını kazandığımız mabetlerdir.
Camilerin imar ve inşası
konusunda büyük gayret gösteren aziz milletimiz, mevcut camilerin yıllık bakım
ve temizliğini, gerektiğinde onarımını da severek yapmaktadır. Bu konuda, el
birliği yapılması amacıyla Diyanet İşleri Başkanlığımız, her yıl Ekim ayının ilk
haftasını “Camiler Haftası” olarak ilan etmiştir. Bu hafta da camilerimizin
bakım onarımı yapılmakta, camilerimizin tarih içindeki ve günümüzdeki
fonksiyonları ve diğer hususiyetleri konferans, panel ve çeşitli toplantılarla
göz önüne serilmektedir. Bu hafta, yapılacak etkinliklerle camilerin toplumumuz
üzerindeki önemi ortaya konulurken, camilerimizin daha temiz, daha bakımlı
olması için gerekli çalışmalar yapılmaktadır.
1. TDV İslâm Ansiklopedisi,
cami maddesi
2. Tevbe, 9/18
3. Buharî, Salât, 65
4. İbn Mâce, Mukaddime
5. Et-terğib vet-Terhib C.1,
s.214
6. Buharî, Ezan, 30
7. (Âli İmran, 3/102–103).
|
