|
İstanbul’da Dolmabahçe
Sarayında toplanan Birinci Türk Dil Kurultayının açılış günü olan 26 Eylül, Dil
Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin
en önemli kültür kurumlarından biri olan Türk Dil Kurumu 69 yıl önce, 12 Temmuz
1932’de kurulmuştu. Yeni Türkiye Cumhuriyeti’nde dil ve tarih, Atatürk’ün en çok
önem verdiği olgulardı. Önce 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kuruldu.
Uluslaşmanın en önemli temellerinden bir diğeri de dil idi. Bunun bilincinde
olan ulu önder Atatürk, 11 Temmuz 1932 gecesi sofrasında bulunanlara “Dil
işlerini düşünmek zamanı gelmiştir. Ne dersiniz?” diye sorar. Oradakilerin bu
düşünceye katılması üzerine “Öyle ise Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti gibi bir de
ona kardeş bir dil cemiyeti kuralım. Adı Türk Dili Tetkik Cemiyeti olsun.”
diyerek Türk Dil Kurumunun temellerini atar. Ertesi gün Samih Rifat, Ruşen
Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri İçişleri Bakanlığına başvururlar. Sonradan adı
Türk Dil Kurumuna çevrilecek olan Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulur.
Cemiyetin kuruluşuyla birlikte
başlayan çalışmalar sürerken, Türk Dil Kurultayının hazırlıkları da başlamıştır.
Bu coşku ve heyecan içerisinde Türk Dil Kurultayı toplanır. Kurultaya çok sayıda
bilim adamı, gazeteci, yazar, devlet adamı ve sanatçı katılır. Atatürk,
Kurultayı baştan sona kadar izlemiştir. Türkçenin gelişmesi, özleşmesi,
zenginleşmesi yolunda Türk Dil Kurultaylarının çok önemli yeri vardır.
|